Kościoły i świątynie na Starym Mieście w Warszawie

Warszawskie Stare Miasto ma bogate dziedzictwo historyczne, w tym wiele kościołów i świątyń, które są nie tylko miejscami kultu religijnego, ale także znaczącymi zabytkami historycznymi i architektonicznymi.

Kościoły katolickie na Starym Mieście w Warszawie

*Kościół Ojców Paulinów pw. Świętego Ducha, Kościół pw. Ducha Świętego i klasztoru Paulinów, Sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia, Kościół katolicki, św. Długiej 3, Warszawa. Już w XIV wieku istniał tu niewielki drewniany kościółek. Kilkakrotnie rozbudowywany, spłonął podczas najazdu szwedzkiego w 1655 roku. Miasto nie miało środków na jego renowację. Król Jan Kazimierz przekazał plac paulinom z Częstochowy, którzy wybudowali barokowy kościół i klasztor. W 2019 roku kościół stał się Diecezjalnym Sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia.

*Katedra Polowa Wojska Polskiego, Kościół Garnizonowy, Katedra katolicka, ul. Długa 13/15, Warszawa. W 1642 r. zakon pijarów wybudował tu niewielki drewniany kościółek. Podczas wojen szwedzkich kościół spłonął i został odbudowany. Piękny barokowy kościół św. Matki Bożej Zwycięskiej i świętych Primusa i Felicjana została konsekrowana w 1701 roku. Od 1834 r. kościół pijarów stał się katedrą prawosławną diecezji warszawskiej Świętej Trójcy. Od 1919 roku świątynia ponownie stała się katolicka. W styczniu 1991 r. przywrócono Ordynariat Polowy Wojska Polskiego. W latach 2008-2014 katedra została zrekonstruowana.

*Zgromadzenie Braci Serca Jezusowego, Świątynia, ul. Kanonia 6, Warszawa

*Kościół Ojców Kapucynów Przemienienia Pańskiego Miodowej 13, Warszawa. Kościół kapucynów został zbudowany w latach 1684-1696 na cześć zwycięstwa w bitwie pod Wiedniem. Styl barokowy. Wewnątrz znajduje się sarkofag z sercem króla Jana Sobieskiego. W 1864 r. klasztor kapucynów został zamknięty. W 1888 r. rozebrano zabudowania klasztorne, a na ich miejscu wybudowano ul. Kapucińską. Dziesięć lat później świątynię odrestaurowano i wzniesiono prezbiterium. W 1918 r., po odzyskaniu niepodległości, kapucyni powrócili tutaj. Podczas powstania warszawskiego 1944 r. kościół został znacznie uszkodzony. Po zakończeniu wojny przeprowadzono odbudowę. W podziemiach świątyni znajduje się ruchoma szopka bożonarodzeniowa.

*Zgromadzenie Braci Serca Jezusowego, Świątynia, ul. Miodowej 17/19, Warszawa

*Kościół sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża pw. Południowy zachód. Marcina, Kościoł pw. Południowy zachód. Marcina (oo. augustianów), Kościół katolicki, św. Piwnej 9/11, Warszawa. Kościół znajduje się obok słynnej Katedry św. Jana i Placu Zamkowego. Położony przy jednym z wąskich deptaków starego miasta, w samym centrum. Barokowa fasada. Już w XIV wieku stał tu gotycki kościół augustianów. Wnętrze jest całkowicie nowoczesne i proste, kopie starego ołtarza i obrazów.

*Kościół Ojców Jezuitów pw. Matki Bożej Łaskawej, Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej, Dom Zakonny Towarzystwa Jezusowego, ul. Świętojańska 10, Warszawa. Kościół Matki Bożej Łaskawej (Patronki Warszawy), dawny kościół klasztorny Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Ignacego Loyoli w Warszawie. Oto sanktuarium Matki Bożej Łaskawej. Został zbudowany w latach 1609-1626. W 1944 roku świątynia została prawie całkowicie zniszczona, aw latach 1948-1957 została odbudowana. Znajduje się pod opieką zakonu jezuitów. Budynek łączy w sobie elementy architektury włoskiej z elementami architektury północnoeuropejskiej. W konstrukcji kościoła można również zobaczyć elementy charakterystyczne dla Polski, na przykład sklepienie lubelskie. Kościół jest jednonawową budowlą manierystyczno-barokową.

*Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela, ul. Świętojańska 8, Warszawa. Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela – Katedra Archidiecezji Warszawskiej. Jeden z najstarszych kościołów w Warszawie. To jedno z najważniejszych miejsc polskiej kultury i tradycji narodowych. W jego murach głosił kazania ksiądz Piotr Skarga, Władysław IV Waza złożył przysięgę na pacta conventa, odbywały się tu śluby, koronacje dwóch polskich władców, pogrzeby wielu osobistości, 3 maja zaprzysiężono Konstytucję. Obecnie odbywają się tu ważne uroczystości państwowe.

Pierwszym kościołem na miejscu obecnej plebanii była drewniana kaplica zamkowa zbudowana na przełomie XIII i XIV wieku. Świątynia została zniszczona podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 r. i prawie całkowicie zniszczona przez Niemców w 1944 r. Odbudowano ją w latach 1948–1956. W latach 2012-2015 katedra przeszła gruntowny remont.

Świątynie innych wyznań na warszawskiej Starówce

Na Starym Mieście w Warszawie znajduje się cerkiew prawosławna, cerkiew greckokatolicka, ośrodek luterański.

* Cerkiew Świętej Trójcy - Kaplica Prawosławna (Cerkiew Świętej Trójcy - kaplica prawosławna), ul. Podwale 5, Warszawa. Cerkiew Świętej Trójcy na Podwalu jest najstarszą historyczną cerkwią prawosławną w Warszawie. Obecnie jest cerkwią parafialną (należy do dekanatu warszawskiego diecezji warszawsko-białej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego) i centrum wyznaniowym Koptyjskiego Kościoła Prawosławnego w Polsce. Pierwsza cerkiew w Warszawie. Został założony w 1796 roku. Świątynia ta funkcjonowała do 1806 roku.

W 1818 r. na podwórzu kamienicy przy ul. Podwale 5 wybudowano cerkiewną kaplicę według projektu Jakuba Kubickiego. W 1825 r. świątynia przeszła pod jurysdykcję Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. W 1834 r. powołano w Warszawie diecezję prawosławną. Do czasu konsekracji katedry Świętej Trójcy w 1837 r. ta niewielka cerkiew pełniła funkcję cerkwi katedralnej prawosławnego biskupa warszawskiego. Później funkcjonował jako kościół parafialny.

Podczas Powstania Warszawskiego świątynia została doszczętnie zniszczona wraz z całym Starym Miastem. Po wojnie majątek kościelny wraz z ruinami świątyni został znacjonalizowany. Dochodowy dom odbudowano i wykorzystano na potrzeby mieszkalne i gospodarcze oraz usunięto gruz kaplicy na dziedzińcu. W 1998 r. majątek wraz z domem przy ulicy Podwale 5 zwrócono cerkwi prawosławnej, a na piętrze domu odbudowano niewielką kapliczkę prawosławną.

Kościół i Klasztor Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jozafata Biskupa i Męczennika w Warszawie Miodowej 16, Warszawa. Cerkiew greckokatolicka i klasztor Ojców Bazylianów. Kościół jest konkatedrą archidiecezji przemysko-warszawskiej. Jest to obecnie jedyna cerkiew greckokatolicka w Warszawie.

Budowla została wzniesiona w latach 1782-1784. W 1875 roku świątynia przeszła pod jurysdykcję patriarchy moskiewskiego. Był to najstarszy klasztor bazylianów w Imperium Rosyjskim. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1929 r. klasztor powrócił do pierwotnych właścicieli. W 1932 r. kościół przejął rolę kościoła parafialnego, a cztery lata później bazylianowie odzyskali cały budynek. Kościół został doszczętnie zniszczony w czasie powstania warszawskiego. Odbudowano go w latach 1946-1949. Neoklasycystyczny budynek. Ma trzy kondygnacje, część religijna i mieszkalna znajdują się w tym samym budynku, ale mają osobne wejścia.

*Parafia greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, Kościół chrześcijański, ul. Miodowej 16, Warszawa. Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie jest parafią greckokatolicką w Warszawie, wchodzącą w skład dekanatu warszawsko-łódzkiego archidiecezji przemysko-warszawskiej. Założona w 1784 roku; odrestaurowany w 1938 r.

*Archidiecezja Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego w Polsce (Archidiecezja Przemysko-Warszawska Kościoła Greckokatolickiego w Polsce), św. Miodowej 16, Warszawa

*Centrum Luterańskie - siedziba Władz Zwierzchnich Kościoła Ewangelicko, Augsburskiego w Polsce, Kościół Ewangelicko-Augsburski, ul. Miodowej 21A, Warszawa. Centrum Ewangelicko-Augsburskie w Warszawie to zespół budynków biurowych, edukacyjnych i mieszkalnych zlokalizowanych przy ul. Miodowej 21 w Warszawie, gdzie mieści się siedziba Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Działa od 1968 roku. Odbudowę przeprowadzono w 2007 roku. Powstał w miejscu zniszczonej we wrześniu 1939 roku kamienicy barona Stanisława Lessera. To modernistyczny budynek, ledwo wpasowuje się w Stare Miasto.

Te kościoły i świątynie na Starym Mieście w Warszawie mają nie tylko znaczenie religijne, ale są również ważnymi artefaktami kulturowymi i historycznymi, które przyciągają wielu turystów i pielgrzymów.